3V CLUB

Vua Minh Mạng tên là Nguyễn Phúc Đảm, còn có tên là Kiểu, con thứ 4 của vua Gia Long và bà Nguyễn Thị Đang (Thuận Thiên Cao Hoàng hậu). Ông sinh ngày 23 tháng 4 năm Tân Hợi (25-5-1871) tại làng Tân Lộc, tỉnh Gia Định.
Vua Minh Mạng lên ngôi vào tháng Giêng năm Canh Thìn (1820), làm vua được 21 năm (1820-1840). Trong thời gian ở ngôi, nhà vua đã có nhiều cải cách quan trọng: cho bỏ các dinh và trấn mà thành lập các tỉnh (cả nước được chia làm 31 tỉnh); định lại quan chế, đặt mức lương bổng của các quan tùy theo ngạch trật; thống nhất việc đo lường và thống nhất y phục; khuyến khích dân khai hoang lập ấp, sửa sang hệ thống giao thông, lập nhà Dưỡng tế ở các tỉnh để giúp đỡ những người nghèo khổ, tàn tật, già cả không nơi nương tựa...
Đề cao Nho học và khuyến khích nhân tài ra giúp nước là một trong những việc rất được vua Minh Mạng chú trọng. Nhà vua cho lập Quốc Tử Giám, mở thêm kỳ thi Hội và thi Đình (thời Gia Long chỉ có thi Hương).
Lãnh thổ Việt Nam dưới thời Minh Mạng được mở rộng nhất trong lịch sử và Việt Nam thực sự trở thành một quốc gia hùng mạnh. Vì vậy vào năm 1838, vua Minh Mạng cho đổi tên nước ta là Đại Nam.
Vua Minh Mạng mất ngày 28 tháng Chạp năm Canh Tý (20-1-1841), hưởng thọ được 50 tuổi. Sau khi mất, bài vị vua Minh Mạng được đưa vào thờ ở Thế Miếu với Miếu hiệu Thánh Tổ Nhân Hoàng đế.
Vua Minh Mạng có 142 người con (74 con trai, 68 con gái)
Vua Minh Mạng nhà vua có trái tim thép

Vua Minh Mạng nổi tiếng là người nghiêm khắc

Một buổi nọ, Minh Mạng cho vời quan phụ đạo các Hoàng Tử Trương Đăng Quế vào lạy ra mắt. Ông truyền rằng:
- Bấy nay ngươi phụ các Hoàng tử trưởng thành cho nên sai ngươi theo việc chính trị .
Rồi Minh Mạng hỏi luôn:
- Thiên tư học vấn của các Hoàng Tử thế nào? Những người chung quanh ngươi có ngăn cấm được không?
Quế đáp rằng :
- Phép nhà Hoàng Thượng vốn nghiêm, các Hoàng Tử gắng sức học tập không dám trễ nãi. Lại thêm sẵn tính ham học, thông minh, người thường không so được, không dám dẫn đến chỗ bất chính.
Minh Mạng nói:
- Dòng dõi đế vương thông minh cũng có, còn bảo là ham học thì ta chưa tin được. Ta lúc trước ở tiềm để ( 1 ) chỉ có việc coi hầu bữa ăn và thăm sức khỏe hoàng khảo mà thôi, đến như học vấn thì chưa biết để tâm nghiên cứu, bây giờ còn hối nữa, huống chi các Hoàng Tử .
Thế là ông liền sắc rằng, từ nay các viên Tán Thiện, Bạn độc ở Tập Thiện Đường đều cho kiêm công việc các dực phủ thuộc.
( Theo Đại Nam thực lục )

6. Vua Hiệp Hòa (1883, 4 tháng).
Vua Hiệp Hòa tên là Nguyễn Phúc Hồng Dật, còn có tên là Thăng, con thứ 29 của vua Thiệu Trị và bà Đoan Tần Trương Thị Thuận, sinh ngày 24 tháng 9 năm Đinh Mùi (1-1-1847).
Vua Dục Đức bị phế bỏ, Hồng Dật được đưa lên ngai vàng vào ngày 30 tháng 7 năm 1883, lấy niên hiệu là Hiệp Hòa.
Do có ý thân Pháp, vua Hiệp Hòa lên ngôi chưa được bao lâu thì bị triều đình Huế phế bỏ và buộc uống thuốc độc tự vẫn vào ngày 30 tháng 10 năm Quý Mùi (29-11-1883).
Dưới thời Thành Thái vào năm 1891, ông được truy phong là Văn Lãng Quận vương.
Vua Hiệp Hòa có 17 người con (11 trai, 6 gái).

7. Vua Kiến Phúc (1883-1884)
Vua Kiến Phúc tên là Nguyễn Phúc Ưng Đăng, con thứ 3 của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Bùi Thị Thanh. Ưng Đăng sinh ngày 2 tháng Giêng năm Kỷ Tỵ (12-2-1869). Năm 1870 lúc được 2 tuổi, Ưng Đăng được vua Tự Đức nhận làm con nuôi và giao cho bà Học Phi Nguyễn Thị Hương trông coi, dạy bảo.
Sau khi vua Hiệp Hòa bị phế truất, vào ngày 2-12-1883, Ưng Đăng (15 tuổi) được đưa lên ngôi vua và đặt niên hiệu là Kiến Phúc. Vua Kiến Phúc ở ngôi được 8 tháng thì mất vào ngày 10 tháng 6 năm Giáp Thân (31-7-1884) lúc mới 16 tuổi.
Sau khi mất, bài vị vua Kiến Phúc được đưa vào thờ trong Thế Miếu và có Miếu hiệu là Giản Tông Nghị Hoàng đế.

Vua Đồng Khánh tên là Nguyễn Phúc Ưng Thị, còn có tên là Đường và Biện. Ông là con trưởng của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Bùi Thị Thanh, sinh ngày 12 tháng Giêng năm Giáp Tý (19-2-1864). Năm 1865 lúc được 2 tuổi, Ưng Thị được vua Tự Đức nhận làm con nuôi và giao cho bà Thiện Phi Nguyễn Thị Cẩm chăm sóc, dạy bảo.
Sau binh biến năm 1885, vua Hàm Nghi bỏ ngai vàng ra Tân Sở, triều đình Huế thương lượng với Pháp đưa Ưng Đường lên ngôi, đặt niên hiệu là Đồng Khánh.
Ở ngôi được 3 năm, vua Đồng Khánh bệnh và mất vào ngày 27 tháng 12 năm Mậu Tí (28-1-1889) lúc được 25 tuổi.
Sau khi mất, bài vị vua Đồng Khánh được đưa vào thờ trong Thế Miếu và có Miếu hiệu là Cảnh Tông Thuần Hoàng đế.
Vua Đồng Khánh có 10 người con (6 trai, 4 gái).

Khó ai có thể tin được rằng Bảo Đại – vị vua cuối cùng của Việt Nam lại có duyên với con số 13. Người ta đã thống kê và nhận ra số phận của ông gắn liền với con số này như một định mệnh.

* Sinh năm 1913: Theo Nguyễn Phúc tộc thế phả - trang 405, vua Bảo Đại có tên húy là Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy, sinh ngày 22/10/1913 (tức 23/9 năm Quý Sửu).

* Lên ngôi khi 13 tuổi: Năm 1922 vua Khải Định sang Pháp dự Hội chợ đấu xảo, ông đem theo con trai Vĩnh Thụy sang nhờ vợ chồng ông Charles – nguyên khâm sứ ở Trung Kỳ nuôi dạy theo nền văn hóa văn minh Phương Tây. Đến ngày 16/11/1925, vua Khải Định mất, triều đình mời Vĩnh Thụy về nước để lên ngôi thay cha. Lễ tấn tôn được tổ chức ngày 8/1/1926 với niên hiệu Bảo Đại, khi đó ông vừa tròn 13 tuổi.

* Là vua thứ 13 của triều Nguyễn: Triều Nguyễn bắt đầu từ vua Gia Long, trải qua các đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định và cuối cùng đến Bảo Đại là đời thứ 13.

* Trị vì đúng 13 năm: Sau khi lên ngôi lấy niên hiệu là Bảo Đại, ông giao quyền cho Phụ chính thân thần Tôn Tất Hân và trở lại pháp tiếp tục đi học. Ngày 8/9/1932 ông về nước, chính thức trị vì. Đến tháng 8/1945, trước cao trào cách mạng của nhân dân, ông thoái vị ngày 30/8/1945 và trao ấn kiếm cho đại diện chính phủ cách mạng dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ ở Việt Nam. Bảo Đại trị vì ngôi vua đúng 13 năm.

* Ông vua cuối cùng của Việt Nam được hạ huyệt lúc 13 giờ ngày 6/8/1997. Ngày 31/7/1997, Bảo Đại qua đời tại Trung tâm y tế Val de Grace. Đến ngày 6/8 ông được chôn cất tại nghĩa trang Thiên chúa giáo Passy (số 2 đường Commandant Scholoesing, Q16, Paris) trước Place Rose Marti. Tháng 8 ở Paris chưa bao giờ trời lại đổ cơn mưa to đến thế. Tất cả mọi người đi dự đám tang đều bị ướt đẫm. Huyệt mộ ngập nước. Đúng 13 giờ mưa dứt hạt, thi hài ông mới được hạ huyệt. Cựu hoàng Bảo Đại vĩnh biệt trần gian cũng với một con số 13.

* Bảo Đại có 13 người con? Cựu hoàng Bảo Đại có nhiều vợ chính thức, cả người Việt lẫn người ngoại quốc. Nhưng chỉ có một số bà có con với ông. Riêng với Hoàng Hậu Nam Phương có 5 người con (Hoàng thái tử Bảo Long, Hoàng tử Bảo Thăng, các công chúa Phương Mai, Phương Dung và Phương Liên); thứ Phi Mộng Điệp 3 người con (Công chúa Phương Thảo, Hoàng nam Bảo Hoàng và Bảo Sơn); thứ phi Phi Ánh 2 người con (Công chúa Phương Minh và Hoàng nam Bảo Ân); với bà Jenny Woong (người Trung Quốc) 1 người con (Hoàng tử Phương An) và với bà Vicky (người Pháp) 1 người con (Phương Tử). Ngoài ra trong sổ gia đình của Bảo Đại do bà Từ Cung lưu giữ còn ghi có một người con nữa nhưng không ghi mẹ là ai. Tổng cộng Bảo Đại có 13 người con

Kỳ 2: Chuyện về một công nữ họ Nguyễn

Cuộc hôn nhân giữa công chúa Huyền Trân và quốc vương Chiêm Thành Jaya Sinhavarman III (sử Việt gọi là Chế Mân) đã đưa hai châu Ô và Rí vào bản đồ Đại Việt. Bà công chúa họ Trần được đời sau nhớ ơn, gần đây ở Huế có lập một ngôi đền để tôn vinh bà.
Hơn ba thế kỷ sau, một công nữ họ Nguyễn cũng chấp nhận “nước non ngàn dặm ra đi” làm dâu xứ người, tạo điều kiện cho người Việt vào sinh sống trên lưu vực sông Đồng Nai, dẫn đến sự thành lập phủ Gia Định năm 1698 - cách nay tròn 310 năm. Bất công thay tên của bà không được biết đến, nói chi việc xây dựng một tượng đài để ghi công.
Cuộc hôn nhân của công nữ
Năm 1619, chúa Nguyễn Phúc Nguyên gả một con gái của mình cho Araki Sutaru - một thương nhân Nhật Bản. Năm sau, ông lại gả con gái khác cho quốc vương Chân Lạp Chey Chêtthâ II. Lúc đó, Chân Lạp đang là nạn nhân của nước láng giềng phía tây. Cứ vài chục năm một lần, quân Xiêm lại tràn sang đánh chiếm Chân Lạp, đốt phá, bắt người, cướp của. Vì vậy, năm 1620 vua Chey Chêtthâ II quyết định cầu hôn con gái vị chúa Đàng Trong, với ý định tìm một chỗ dựa về chính trị và quân sự nhằm đối phó với các cuộc xâm lược của quân Xiêm.
Theo Biên niên sử hoàng gia Chân Lạp, cô công nữ Đàng Trong có sắc đẹp tuyệt trần. Mặt khác, nhờ được giáo dục từ nhỏ theo truyền thống đạo đức Phật giáo (Nguyễn Hoàng và Nguyễn Phúc Nguyên đều sùng mộ đạo Phật) nên cô hội nhập nhanh chóng vào môi trường văn hóa xứ chùa tháp, nơi tuyệt đại đa số dân chúng là phật tử. Do đó, tuy Chey Chêtthâ II có nhiều vợ, cô gái Thuận Hóa thùy mị nết na vẫn được vua yêu quý nhất và được phong làm đệ nhất hoàng hậu.
Để đỡ nhớ quê hương, cô xin vua cho phép người Việt được tự do đến sinh sống trên lãnh thổ Chân Lạp. Họ buôn bán hay làm thợ thủ công ở vùng kinh đô, đông đảo hơn là những người đến khai phá vùng đông nam Chân Lạp.
Lãnh thổ Chân Lạp tương đối rộng nhưng dân số ít, nên người nước này sống tập trung ở vùng đất màu mỡ xung quanh biển Hồ và dọc theo sông Mekong. Theo nhà sử học Pháp Philippe Devillers, cho đến lúc đó “đồng bằng sông Cửu Long chỉ là đầm lầy hôi thối, những bãi bùn rộng mênh mông với những cây đước”. Từ cuối thế kỷ 16, một số người Việt rời quê hương đến đây làm ruộng, đánh cá...
Cuối năm 1621, đầu 1622, vua Xiêm xua quân sang đánh Chân Lạp. Nhờ thuyền chiến, vũ khí và nhất là nhờ quân tình nguyện do Đàng Trong viện trợ, Chey Chêtthâ II đã đẩy lui hai đạo quân Xiêm. Năm sau, vua Xiêm cho quân tấn công Chân Lạp một lần nữa nhưng lại bị tổn thất nặng nề, phải rút về nước. Chúa Nguyễn Phúc Nguyên gửi sang kinh đô Udong một sứ bộ mang theo nhiều tặng phẩm để chúc mừng chiến thắng của Chân Lạp, đồng thời đảm bảo với Chey Chêtthâ II về sự ủng hộ và giúp đỡ của Đàng Trong cho công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước chùa tháp.
Sứ thần Đàng Trong cũng chuyển cho quốc vương Chân Lạp một quốc thư ngỏ ý muốn mượn Kas Krobei (Sài Gòn) và Prei Nokor (Chợ Lớn) để lập hai trạm thuế thương chính trong năm năm. Chey Chêtthâ II hỏi ý kiến các quan đại thần. Tất cả đều đồng ý. Nhà sử học người Pháp Henri Russier cho biết bà hoàng hậu Đàng Trong đã năn nỉ chồng chấp thuận đề nghị của cha mình.
1/ Nguyễn Hoàng - Chúa Tiên - 1558-1613
2/ Nguyễn Phúc Nguyên - Chúa Sãi - 1613-1635
3/ Nguyễn Phúc Lan - Chúa Thượng - 1635-1648
4/ Nguyễn Phúc Tần - Chúa Hiền - 1648-1687
5/ Nguyễn Phúc Thái - Chúa Nghĩa - 1687-1691
6/ Nguyễn Phúc Chu - Quốc chúa - 1691-1725
7/ Nguyễn Phúc Chú - Ninh vương - 1725-1738
8/ Nguyễn Phúc Khoát - Võ vương - 1738-1765
9/ Nguyễn Phúc Thuần - Ðịnh vương - 1765-1775